80,51
milioi metro kubiko
Iaz 80.512.065 metro kubiko hondakin-ur araztu ziren Foru Komunitateko instalazioetan. Aurreko urtean 82.593.756 metro kubiko, eta 2023an 79.411.955 metro kubiko. Beraz, jaitsiera izan da 2024arekiko, duela bi urteko kopurura hurbiltzen gaituena, nahiz eta joera iraunkorra izan eta bolumenak oso egonkor mantendu diren azken urteetan, aldaketa nabarmenik aurreikusi gabe.
Zenbakiak errealitatean ulertzeko, igerileku olinpiko baten batez besteko bolumena 3.375 metro kubiko dela esan dezakegu; beraz, 2025ean 23.855 igerileku olinpiko araztu direla esan genezake, ibaira itzuli aurretik.
Bolumen hori guztia NILSAren araztegien jarduerari dagokio? Bi mankomunitatek kudeatzen dituzte beren eremuko instalazioak: Iruñerriko Mankomunitateak 379.924 biztanleri ematen die zerbitzua Arazuriko lantegian, Nafarroako arazketa-instalaziorik handienean. Bestalde, Jurramendiko Mankomunitatearen instalazioek 42.351 biztanle baino gehiago hartzen dituzte Lizarraldean. Azkenik, NILSAk 228.721 biztanleri dagozkien ur zikinen beharrei erantzuten die.
Iruñerriko Mankomunitateak 35.862.710 metro kubiko tratatu zituen iaz (hasieran iragarri ditugun 80,51 milioietatik), eta Montejurrak 5.100.875 metro kubiko. Bolumen horiek ez dagozkie erroldatutako biztanleei bakarrik, karga industrialari edo parekatuari ere badagozkio, eta kalkulu matematiko baten bidez biztanle baliokide bihurtzen dira: hau da, zentsuko zenbat biztanleren baliokidea izango litzateke enpresa horietako ur zikina. Eta kalkulu horrekin, zifrak ia bikoiztu egiten dira: Iruñeak 530.029 biztanle baliokide tratatuko lituzke; Montejurrak 81.800 inguru; eta NILSAk, milioi bat pasatxo (karga kutsatzaile handiena duten enpresak hartzen ditu, eta hortik dator datu altua).
Baina hondakin-ura araztea ez da uraren bolumena bakarrik kontuan hartzea, baizik eta uraren garbiketa-prozesua instalazioetan gauzatu ahal izateko behar den energia, instalazio elektro-intentsiboak baitira, hau da, energia kontsumo handikoak.
Iruñerriak 14.025.626 Kw/h-ko kontsumoa eskatu zuen 2025ean; Montejurrak 2.758.266 Kw/h zehaztu zuen; eta NILSAk 10.903.202 Kw/h gastatu zuen, 27.687.094 Kw/h guztira, horrek dakarren kostuarekin. Izan ere, energia elektrikoaren partidak eragiten du arazketako gastu handiena, merkatu oso aldakor batean, etengabe gorabehera geopolitiko eta klimatikoen mende.
Horregatik, Administrazioan, hondakin-ura arazteaz gain, haren deribatu guztietan inplikatzeko lan egiten dugu, hala nola elektrizitatearen kontsumoan: murrizteko eta deskarbonizatzeko.
